Dış politika ilkeleri ve gelişmeler
Bu sayfa MEB 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük müfredatı (İTA.8.6.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kavram Bilgisi Temel Kazanım
Atatürk Dönemi Dış Politika İlkeleri
Türk dış politikası akılcılık, gerçekçilik, tam bağımsızlık, milli güç ve Yurtta sulh cihanda sulh ilkesine dayanır. Barışçıl yollar izlenmiş, uluslararası hukuk ve eşitlik esas alınmıştır. Yabancı devletlerin iç işlerimize karışmasına izin verilmeyen bu dönemde milli çıkarlar korunmuş, hayalci değil gerçekçi kararlar alınmıştır.
Örnek Uygulama
Yurtta sulh, cihanda sulh ilkesi doğrultusunda komşu ülkelerle dostluk antlaşmalarının yapılması.
Sık Yapılan Hata
Barışçıl politikanın tam bağımsızlıktan veya milli çıkarlardan taviz vermek anlamına geldiğini düşünmek.
#akılcılık#tam bağımsızlık#yurtta sulh cihanda sulh#gerçekçilik#dış politika
Kavram Bilgisi
Lozan Sonrası Dış Politika Gelişmeleri
Lozan sonrasında Türkiye; Yabancı Okullar, Nüfus Mübadelesi, Musul Sorunu, Milletler Cemiyeti'ne Katılım, Balkan Antantı, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Sadabat Paktı ve Hatay Meselesi ile ilgilenmiştir. Bu gelişmelerde Türkiye uluslararası hukuku, diplomasiyi ve milli egemenliği ön planda tutarak sorunlarını barışçı yollarla çözmüştür.
Örnek Uygulama
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar Komisyonu kaldırılarak Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliği kesinleşmiştir.
Sık Yapılan Hata
Hatay'ın ana vatana katılışının Atatürk hayattayken tamamlandığını sanmak.
#Montrö#Hatay Meselesi#Musul Sorunu#Milletler Cemiyeti#Balkan Antantı
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 70
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Temel Atatürk dönemi Türk dış politikasının temelini oluşturan ve uluslararası ilişkilerde barışı savunan en temel prensip hangisidir?
Türk dış politikasının temel ilkesi; milli bağımsızlığa saygı duyulması şartıyla dünya barışını ve dostane ilişkileri korumayı öngören 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesidir.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayıp sonraya bırakılan ve 1926 Ankara Antlaşması ile sonuçlanan en kritik sınır meselesi hangisidir?
Lozan'da Türkiye ile İngiltere arasında çözülemeyen tek sınır Musul (Irak sınırı) meselesidir; 1926 Ankara Antlaşması ile sınır çizilmiştir.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Türkiye ile Fransa arasında gerginliğe yol açan Yabancı Okullar Meselesi'nde Türkiye'nin taviz vermeden 'Bu bizim bir iç meselemizdir' demesi hangi ilkeye dayanır?
Türkiye, kendi sınırları içerisindeki tüm okulların Türk kanunlarına ve MEB kurallarına uymak zorunda olduğunu belirterek iç işlerine karışılmasına izin vermemiştir.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 1930 yılında Yunanistan Başbakanı Venizelos'un Ankara'yı ziyareti ve imzalanan Dostluk Antlaşması ile çözülen tarihi sorun hangisidir?
1930 Antlaşması ile yerleşik (etabli) sayılma anlaşmazlığı çözülmüş ve Türk-Yunan dostluk dönemi başlayarak Balkan Antantı'na giden yol açılmıştır.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Temel Türkiye, barışçıl ve saygın dış politikası sebebiyle 1932 yılında davet üzerine hangi uluslararası barış teşkilatına üye olmuştur?
Türkiye, dünya barışına katkıda bulunmak amacıyla İspanya ve Yunanistan'ın teklifiyle davet edilerek 1932'de Milletler Cemiyeti'ne üye olmuştur.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 1934 yılında İtalya ve Almanya'nın yayılmacı ve saldırgan politikalarına karşı Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan pakt hangisidir?
Balkan Antantı (1934), üye ülkelerin batı sınırlarını karşılıklı güvenceye almak ve İtalyan tehdidine karşı koymak için imzalanmıştır.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türk Boğazları üzerinde elde edilen en büyük tarihi kazanım nedir?
Montrö Sözleşmesi ile Lozan'daki komisyon kaldırılmış, Boğazlarda asker bulundurma hakkı verilmiş ve Boğazlar tam egemenliğimize girmiştir.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 1937 yılında İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Ortadoğu'ya yönelmesi üzerine Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan savunma ittifakı hangisidir?
Tahran'daki Sadabat Sarayı'nda imzalanan Sadabat Paktı (1937) ile Türkiye doğu ve güney sınırlarının güvenliğini sağlamıştır.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Mustafa Kemal'in 'Hatay benim şahsi meselemdir, kırk asırlık Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz' diyerek büyük diplomatik çaba verdiği Hatay meselesi nasıl çözülmüştür?
Atatürk'ün kararlı politikası sonucu önce 1938'de Bağımsız Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, ardından 1939'da Hatay Meclisi Türkiye'ye katılma kararı almıştır.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bozkurt-Lotus Davası'nda Türkiye'nin Fransız gemisiyle çarpışan Türk gemisinin hakkını Lahey Adalet Divanı'nda başarıyla savunması hangi alandaki zaferdir?
Adalet Bakanı Mahmut Esat (Bozkurt) Bey'in Lahey'de kazandığı bu dava, Türk adaletinin ve karasularımızın egemenlik hakkını dünyaya tescillemiştir.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Temel Atatürk dönemi Türk dış politikasının 'gerçekçilik ve akılcılık' ilkesi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Atatürk dış politikada gerçekleşmesi imkânsız emeller peşinde koşmamış; ülkenin imkân ve şartlarına uygun, akılcı ve gerçekçi adımlar atmıştır.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanmasına uluslararası alanda zemin hazırlayan temel küresel tehdit nedir?
İtalya'nın Akdeniz'deki saldırganlığı ve Almanya'nın Ren bölgesini silahlandırması üzerine Türkiye diplomatik atağa geçerek Montrö'yü imzalatmıştır.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Türkiye'nin 1928 yılında savaşı ulusal politikanın bir aracı olmaktan çıkaran ve barışçıl çözümleri öngören hangi uluslararası pakta katıldığı bilinmektedir?
Türkiye 1929'da dünya barışını savunan Briand-Kellogg Paktı'na katılarak savunmaya dayanmayan savaşları yasa dışı kabul etmiştir.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Balkan Antantı'na Bulgaristan'ın ve Sadabat Paktı'na Suriye'nin katılmamasının ortak temel sebebi nedir?
Bulgaristan Ege'ye çıkmak istediğinden; Suriye ise Hatay üzerinde hak iddia ettiğinden ve Türkiye/Irak ile sınır sorunu yaşadığından bu paktlara katılmamıştır.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Temel Dış borçlar meselesinde Türkiye'nin 1929 ekonomik krizinden sonra Fransa ile anlaşarak borçları taksitlendirmesi ve kendi para birimiyle ödemesi neyi gösterir?
Türkiye Osmanlı'dan kalan borçları kendi payına düşen oranda ve ekonomik bağımsızlığını koruyarak taksitler halinde 1954 yılına kadar ödemiştir.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 55 soru daha var — uygulamada çöz →
Dış politika ilkeleri ve gelişmeler Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.