Kader ve kaza, insan iradesi
Bu sayfa MEB 8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi müfredatı (DKAB.8.1.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kavram Bilgisi Temel Kazanım
Kader, Kaza ve İrade İlişkisi
Allah'ın evrendeki her şeyi bir ölçü ve düzene göre planlamasına kader, bu planın zamanı gelince gerçekleşmesine kaza denir. İnsana verilen tercih etme yetkisine cüzi irade, Allah'ın sınırsız dilemesine ise külli irade denir. İnsan, cüzi iradesiyle yaptığı seçimlerden sorumludur.
Örnek Uygulama
Hava durumunun yağmurlu olması kader ve kazadır, dışarı çıkarken şemsiye almayı tercih etmek ise cüzi iradedir.
Sık Yapılan Hata
Kader ve kaza kavramlarını karıştırmak veya insanın kader karşısında tamamen edilgen olduğunu düşünmek.
#kader#kaza#külli irade#cüzi irade#insan iradesi
Kavram Bilgisi
İnsanın Sorumluluğu ve Akıl
Dinen sorumlu olmanın temel şartı akıl ve özgür iradeye sahip olmaktır. İnsan eylemlerini kendi özgür iradesiyle seçtiği için sonuçlarından doğrudan sorumludur. İnsan kaderi gerekçe göstererek sorumluluktan kaçamaz; kaderim böyleymiş diyerek kendi hatalarını kadere yüklemek İslam inancına aykırıdır.
Örnek Uygulama
Sınava çalışmayıp başarısız olan bir öğrencinin suçu kadere atması insani ve dini sorumlulukla bağdaşmaz.
Sık Yapılan Hata
İnsanın özgür iradesiyle yaptığı seçimlerin sorumluluğunu kaderin üzerine atabileceğini sanmak.
#sorumluluk#akıl#özgür irade#seçim#kadercilik
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 315
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Temel Hz. Muhammed'in bir konuda karar verirken çevresindekilerin görüşünü alması hangi davranışına örnektir?
Hz. Muhammed'in toplumu ilgilendiren önemli konularda sahabeye danışarak fikir alışverişinde bulunmasına 'istişare' adı verilir.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir öğrencinin sınavına iyice çalıştıktan sonra sonucu Allah'a bırakması hangi kavramla açıklanır?
Bir amaca ulaşmak için gereken tüm çalışmaları ve hazırlıkları eksiksiz yaptıktan sonra neticeyi Allah'a emanet etmeye "tevekkül" denir. Çalışmadan beklemek tevekkül değil tembelliktir.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Zekât, İslam'ın beş temel şartından biridir. Dinî hükmü nedir?
Zekât, İslam'ın beş temel şartından biridir. Nisap miktarı mala sahip olan, akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına girmiş her zengin Müslümana senede bir kez zekât vermek "farz"dır.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Temel Hz. Muhammed'in güvenilirliği sebebiyle kendisine verilen lakap hangisidir?
Hz. Muhammed (s.a.v.), peygamberlik öncesinde de dürüstlüğü, doğru sözlülüğü ve emanetleri korumasıyla Mekke halkının büyük güvenini kazanmış ve kendisine "el-Emin" (güvenilir kimse) denmiştir.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Temel Kur'an-ı Kerim kaç yılda tamamlanmıştır?
Kur'an-ı Kerim, 610 yılında Kadir Gecesi'nde indirilmeye başlanmış ve Hz. Muhammed'in vefat ettiği 632 yılına kadar yaklaşık 23 yıllık bir süreçte ayet ayet, sure sure tamamlanmıştır.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Ticaret malı ve para için verilmesi gereken zekât oranı nedir?
İslam dininde nisap miktarına ulaşan para, altın ve ticaret mallarından yılda bir kez verilmesi farz olan zekât oranı 1/40 (yüzde 2,5)'tir.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Temel Kur'an-ı Kerim kaç sureden oluşur?
Kur'an-ı Kerim'de toplam 114 sure bulunmaktadır. İlk sure Fâtiha, son sure ise Nâs suresidir.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdakilerden hangisine zekât verilmez?
Zekât yoksullara, düşkünlere ve borçlulara verilir; nisap miktarı mala sahip dinen zengin kişilere zekât verilmesi caiz değildir.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Temel İlk vahiy nerede gelmiştir?
Kişinin kendi rızkını helal yoldan temin etmek için bedenini ve aklını kullanarak çalışmasına, gayret göstermesine ve alın teri dökmesine "emek" adı verilir.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye İslam dini aşağıdakilerden hangisine büyük önem verir?
İslam dini hem beden ve çevre temizliğine (maddi) hem de kalp ve ahlak temizliğine (manevi) büyük önem verir.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Temel "Külli irade" kavramının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Ödünç veya borç verilen bir para ya da mal üzerinden fazladan haksız kazanç elde edilmesine "faiz" (riba) denir ve İslam dininde kesin olarak haram kılınmıştır.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Temel "Emek" kavramının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Kur'an-ı Kerim'in indirilen ilk ayetleri Alak suresinin ilk 5 ayetidir ve "İkra'" yani "Yaratan Rabbinin adıyla oku!" emriyle başlar.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Temel "Tevekkül" kavramının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Kur'an-ı Kerim'in her biri 20 sayfadan oluşan ana bölümlerine "cüz" adı verilir. Kur'an toplam 30 cüzden meydana gelir.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir öğrencinin harçlığından ayırıp ihtiyaç sahibi arkadaşına karşılıksız yardım etmesi hangi kavrama örnektir?
Allah'ın canlılara yaşayabilmeleri ve faydalanabilmeleri için ihsan ettiği maddi ve manevi tüm nimetlere, rızkı veren "er-Rezzak" ismi gereğince "rızık" denir.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Çalışmadan, emek harcamadan başarı beklemek İslam'ın hangi anlayışına aykırıdır?
İslam dininde insanın ancak çalıştığının karşılığını alacağı belirtilir; emek harcamadan kazanç veya başarı beklemek emek ve çalışma ilkesine aykırıdır.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 300 soru daha var — uygulamada çöz →
Kader ve kaza, insan iradesi Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.