Kaderle ilgili kavramlar (ecel, rızık, tevekkül)
Bu sayfa MEB 8. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi müfredatı (DKAB.8.1.3) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kavram Bilgisi Temel Kazanım
Rızık, Ecel ve Ömür
Allah'ın tüm canlılara verdiği maddi ve manevi her türlü nimete rızık denir. İnsanın doğumundan ölümüne kadar geçen sınırlı zaman dilimine ömür, bu sürenin bittiği an ise eceldir. Rızık ve ecel sadece Allah'ın takdirindedir; çaba rızkı aramak için bir sorumluluk iken ecelin vaktini değiştirmek imkânsızdır.
Örnek Uygulama
Çalışıp çabalayarak helal kazanç elde etmek rızık için bir gayrettir, ömrün sona ermesi ise eceldir.
Sık Yapılan Hata
Çok çalışmanın eceli geciktireceği veya rızkın çabalamadan da geleceği düşüncesi yanlıştır.
#rızık#ecel#ömür#kader#emek
Kavram Bilgisi
Doğru Tevekkül Anlayışı
Bir hedef için gerekli tüm çabayı gösterip tedbirleri aldıktan sonra Allah'a güvenip dayanmaya tevekkül denir. Emek harcamadan, sorumluluk almadan sadece dua ederek sonucu Allah'tan beklemek yanlış bir tevekkül anlayışıdır. İnsanın özgür iradesiyle gayret göstermesi tevekkülün temel şartıdır.
Örnek Uygulama
Sınava planlı bir şekilde çalışıp tedbir aldıktan sonra Allah'a dua etmek gerçek tevekküldür.
Sık Yapılan Hata
Tedbir almayıp "Kaderimde ne varsa o olur" diyerek pasif kalmak tevekkül değil, sorumluluktan kaçmaktır.
#tevekkül#tedbir#emek#irade#dua
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 188
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir çiftçinin tarlasını sürüp tohumunu ektikten ve gerekli sulamayı yaptıktan sonra bereketli bir hasat için Allah'a dua etmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle doğrudan açıklanır?
Tevekkül; bir hedefe ulaşmak için gerekli tüm maddi ve fiilî tedbirleri aldıktan sonra sonucu Allah'a bırakıp O'na güvenmektir. Çiftçinin tarlasını ekip sulaması tedbirdir, ardından dua etmesi ise tevekküldür.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Temel İnsanın ve diğer canlıların doğumundan ölümüne kadar geçen sınırlı yaşam süresine ve bu sürenin bittiği âna verilen adlar hangi seçenekte sırasıyla doğru belirtilmiştir?
Doğumdan ölüme kadar geçen yaşam süresine 'ömür', bu sürenin sona erdiği ve hayatın bittiği âna ise 'ecel' denir. Bu nedenle doğru sıralama ömür ve eceldir.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüce Allah'ın canlılara yiyip içmek ve faydalanmak üzere lütfettiği her türlü maddi ve manevi nimete 'rızık' denir. İslam dininde rızık kazanma konusunda aşağıdakilerden hangisi özellikle vurgulanır?
İslam dini, rızkın Allah tarafından verildiğini belirtmekle birlikte insanın çalışmasını, alın teri dökmesini ve helal kazanç peşinde koşmasını emreder ('İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır').
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Sınavına hiç çalışmayıp 'Kaderimde ne yazılıysa o olur, benim yapabileceğim bir şey yok' diyerek başarısızlığını kadere yükleyen bir öğrencinin tutumu İslam'ın hangi ilkesine açıkça aykırıdır?
İslam inancında insan cüzi iradeye ve akla sahiptir; tercihlerinden ve eylemlerinden doğrudan kendisi sorumludur. Tedbir almayıp sorumluluğu kadere atmak yanlış kader anlayışıdır.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Evrendeki varlıkların düzen içinde hareket etmesini sağlayan yer çekimi, suyun kaldırma kuvveti ve mevsimlerin oluşumu gibi doğa kuralları sünnetullah kapsamında hangi yasa grubuna girer?
Madde ve enerjinin yapısı, değişimi ve hareketlerini inceleyen, deney ve gözlemle doğrulanabilen genel doğa yasaları 'fiziksel yasalar'dır. Yer çekimi ve suyun kaldırma kuvveti fiziksel yasalara örnektir.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Canlıların doğması, gelişmesi, üremesi, beslenmesi ve kalıtsal özellikleri gibi yaşam süreçlerini düzenleyen ilahi kanunlar sünnetullahın hangi boyutunu oluşturur?
Canlıların yapısı, beslenmesi, solunumu, fotosentez ve üreme süreçlerini düzenleyen genel yasalara 'biyolojik yasalar' denir.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Toplumların huzur ve barış içinde yaşaması, adaletin gözetilmesi, hak ve hukuka uyulması durumunda ilerleme sağlanması sünnetullahın hangi alanı ile ilgilidir?
Toplumsal olaylar arasındaki sebep-sonuç ilişkilerini, adaleti, ahlakı ve toplumsal dayanışmayı düzenleyen yasalara 'toplumsal yasalar' denir.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) 'De ki: Bizim başımıza ancak Allah'ın bizim için yazdığı şeyler gelir. O bizim yardımcımızdır. Öyleyse müminler yalnız Allah'a güvenip dayansınlar.' (Tevbe suresi, 51) Bu ayette öne çıkarılan temel inanç esası aşağıdakilerden hangisidir?
Ayette müminlerin yalnız Allah'a güvenip dayanması (tevekkül) ve her şeyin Allah'ın takdiriyle gerçekleştiği bilinci vurgulanmaktadır; insan çabasını gösterir fakat nihai sığınak Allah'tır.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Temel Yüce Allah'ın sınırsız, mutlak ve her şeyi kuşatan iradesine 'külli irade', insanın kendisine verilen sınırlar içinde tercih yapabilme gücüne ise ne ad verilir?
Allah'ın sonsuz iradesine 'külli irade', insanın seçme hakkını ve özgürlüğünü ifade eden sınırlı iradeye ise 'cüzi irade' denir.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir binanın deprem yönetmeliğine uygun olarak sağlam inşa edilmesi, yangın merdiveni yapılması ve acil durum planı hazırlanması kader anlayışında hangi kavramın gereğidir?
Binaların sağlam yapılması ve önlemlerin alınması, insana düşen maddi tedbirdir. Tedbir alındıktan sonra Allah'a güvenmek tevekkülün temel şartıdır.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) 'Kim hidayet yolunu seçerse bunu ancak kendi iyiliği için seçmiş olur; kim de saparsa kendi zararına sapmış olur...' (İsrâ suresi, 15) Bu ayet insanın kaderle ilişkili hangi yönünü doğrudan kanıtlar?
Ayet, doğru yolu ya da sapkınlığı seçmenin insanın kendi tercihi olduğunu ve bu tercihin sonuçlarının kişiye ait olduğunu açıkça belirterek insanın özgür iradesini ve ahlaki sorumluluğunu vurgular.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Hasta olan bir kimsenin doktora gidip ilaçlarını düzenli kullanması ve ardından şifa için Allah'a yalvarması kaderle ilgili hangi kavramın doğru uygulandığını gösterir?
Tedavi olmak, hekime başvurmak ve ilaç kullanmak fiilî tedbirdir. Tedbiri aldıktan sonra şifayı Allah'tan istemek ise doğru tevekkül anlayışıdır.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Hz. Ömer'in veba salgını çıkan Şam bölgesine girmekten vazgeçmesi üzerine 'Allah'ın kaderinden mi kaçıyorsun?' diyen kişiye 'Evet, Allah'ın bir kaderinden diğer kaderine kaçıyorum' cevabını vermesi neyi ifade eder?
Hz. Ömer, salgından korunmak için tedbir almanın ve güvenli yere yönelmenin de Allah'ın evrene koyduğu kurallar (kader) çerçevesinde gerçekleştiğini anlatmıştır.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Temel Yüce Allah'ın ezelde takdir ettiği olayların zamanı ve yeri geldiğinde gerçekleşmesine ne ad verilir?
Allah'ın her şeyi önceden bilip planlamasına 'kader', bu planlanan olayların vakti gelince gerçekleşmesine ise 'kaza' denir.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 'Gökleri ve yeri yaratan, onlara belirli bir ölçü ve düzen veren Allah'tır.' Bu ifade kader kavramının hangi temel anlamına doğrudan işaret etmektedir?
Kader sözlükte ölçü, miktar, plan ve düzen anlamlarına gelir. Terim olarak ise Allah'ın evrendeki her şeyi bir ölçü, düzen ve ahenk içinde yaratmasını ifade eder.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 173 soru daha var — uygulamada çöz →
Kaderle ilgili kavramlar (ecel, rızık, tevekkül) Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.