Deyimler ve atasözleri
Bu sayfa MEB 8. sınıf Türkçe müfredatı (T.8.3.6) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Çözüm Stratejisi Temel Kazanım
Deyim ve Atasözü Ayırt Etme Stratejisi
Cümlenin genel bir öğüt veya ders verip vermediğine bakın. Deyimler anlık durumları, kavramları ya da duyguları tasvir ederken; atasözleri genel geçer kuralları, hayat tecrübelerini ve öğütleri ifade eder. Ayrıca deyimler çoğunlukla mastar ekiyle biterken, atasözleri yargı bildiren tamamlanmış cümle yapısındadır.
Örnek Uygulama
'Etekleri tutuşmak' anlık telaşı anlatan deyimdir; 'Ağaç yaşken eğilir' ise eğitimin küçük yaşta verilmesini öğütleyen atasözüdür.
Sık Yapılan Hata
Cümle formundaki deyimleri (Ör: 'Atı alan Üsküdar'ı geçti') genel öğüt vermediği hâlde atasözü ile karıştırmak.
#deyim#atasözü#öğüt#kalıplaşmış söz#yargı
Çözüm Stratejisi
Deyim ve Atasözlerinde Kalıplaşmış Söz Stratejisi
Deyim ve atasözleri kalıplaşmış ifadeler olduğu için sözcüklerin eş anlamlıları dahi yerlerine kullanılamaz ve sözcüklerin yeri değiştirilemez. Sorularda anlatım bozukluğu ararken kalıbın orijinal hâlini hatırla, eş anlamlı sözcükle bile olsa yapılan değişikliğin kural dışı ve yanlış olduğunu bil.
Örnek Uygulama
'Başının çaresine bakmak' yerine 'Kafasının çaresine bakmak' denmesi sözcük değiştirme kaynaklı anlatım bozukluğudur.
Sık Yapılan Hata
Sözcüğün eş anlamlısı kullanıldığında cümlenin anlamı bozulmadığı için yapılan hatayı fark edememek.
#kalıplaşma#eş anlam#anlatım bozukluğu#sözcük sırası
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 107
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme (söz) sanatı vardır?
"Ağaçlar sabah esintisiyle fısıldaşıyordu." cümlesinde kişileştirme vardır.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki cümlelerin hangisinde abartma (söz) sanatı vardır?
"Gülüşü bütün şehri aydınlattı." cümlesinde abartma vardır.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki cümlelerin hangisinde benzetme (söz) sanatı vardır?
"Saçları ipek gibi parlıyordu." cümlesinde benzetme vardır.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Temel Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Gözünü dört açmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Gözünü dört açmak" deyimi 'Çok dikkatli ve uyanık bulunmak' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Etekleri zil çalmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Etekleri zil çalmak" deyimi 'Çok sevinmek ve büyük mutluluk duymak' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Ağzında bakla ıslanmamak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Ağzında bakla ıslanmamak" deyimi 'Sır saklamayı kesinlikle becerememek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Baltayı taşa vurmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Baltayı taşa vurmak" deyimi 'Farkında olmadan kırıcı söz söylemek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Temel Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Pabucu dama atılmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Pabucu dama atılmak" deyimi 'Eski değerini ve itibarını kaybetmek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Burnunda tütmek" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Burnunda tütmek" deyimi 'Birini veya bir yeri çok özlemek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Can kulağıyla dinlemek" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Can kulağıyla dinlemek" deyimi 'Büyük bir dikkat ve özenle dinlemek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Temel Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Dili çözülmek" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Dili çözülmek" deyimi 'Engeli kalkıp birdenbire konuşmak' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Göze girmek" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Göze girmek" deyimi 'Davranışlarıyla sevgi ve güven kazanmak' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Kulak kabartmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Kulak kabartmak" deyimi 'Belli etmeden gizlice dinlemeye çalışmak' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Temel Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Abayı yakmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Abayı yakmak" deyimi 'Bir kimseye derinden gönül vermek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "Ağzı kulaklarına varmak" deyiminin anlamına uygun bir açıklama verilmiştir?
"Ağzı kulaklarına varmak" deyimi 'Çok fazla neşelenmek ve sevinmek' anlamına gelmektedir. Diğer şıklar deyimin mecaz anlamıyla uyuşmaz.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 92 soru daha var — uygulamada çöz →
Deyimler ve atasözleri Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.