Bilgilendirici ve hikâye edici metin özellikleri
Bu sayfa MEB 8. sınıf Türkçe müfredatı (T.8.3.30) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Çözüm Stratejisi Temel Kazanım
Hikâye Edici Metinlerde Yapı Unsuru Arama
Bir metnin hikâye edici olup olmadığını anlamak için olay, kişi, yer ve zaman unsurlarının bulunup bulunmadığına bakmalısın. Metinde kurgusal bir olay akışı, kişi kadrosu ve kronolojik bir zaman dizilimi varsa metin hikâye edicidir. Okurken karakterlerin eylemlerine ve olayın gelişimine odaklanarak kurgu unsurlarını tespit etmelisin.
Örnek Uygulama
'Ahmet, o sabah eski ahşap kapıyı yavaşça açtı.' ifadesindeki Ahmet (kişi), sabah (zaman) ve kapıyı açması (olay) kurgusal bir anlatım ipucudur.
Sık Yapılan Hata
Metinde geçen bir bilgi cümlesine odaklanıp kurgusal olay akışını gözden kaçırarak metni bilgilendirici sanmak.
#hikaye edici metin#kurgu#olay örgüsü#kişi#zaman
Çözüm Stratejisi
Bilgilendirici Metinlerde Nesnel Dil ve Amaç Tespiti
Bilgilendirici metinlerde yazarın amacı bir konuda bilgi vermek, öğretmek veya açıklama yapmaktır. Bu tür metinleri okurken nesnel ifadelere, tanım cümlelerine ve sayısal verilere odaklanmalısın. Olay akışı ve kurgusal karakter içermeyen, tanım ve açıklama odaklı paragraf yapısı metnin bilgilendirici olduğunu gösterir.
Örnek Uygulama
'Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak besin üretmesidir.' cümlesindeki nesnel tanım ve terimler metnin bilgilendirici olduğunu gösterir.
Sık Yapılan Hata
Bilgilendirici metinde kullanılan örneklendirici kısa hikâyemsi durumları ana olay sanarak metnin türünü karıştırmak.
#bilgilendirici metin#nesnellik#tanımlama#açıklama#bilgi verme
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 17
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Temel Yazarın kişisel görüşlerini kanıtlama kaygısı olmadan samimi bir üslupla yazdığı türe ne denir?
İspat kaygısı gütmeyen, samimi iç döküşlere dayanan türe 'deneme' denir.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bilimsel bir tezi kanıtlamak amacıyla nesnel ve ciddi bir dille yazılan metin türü hangisidir?
Kanıtlama şartı ve nesnel üslup 'makale' türünün belirleyici özelliğidir.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Gazetelerde güncel olayları yazarın kişisel bakış açısıyla işleyen kısa köşe yazılarına ne denir?
Gazetelerdeki güncel köşe yazılarına 'fıkra' denir.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yazarın karşısında biri varmış gibi soru-cevaplarla okuyucuyla sohbet ettiği metin türü nedir?
Okurla konuşuyormuş gibi yazılan samimi türe 'söyleşi' (sohbet) denir.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Tanınmış bir kişinin hayatını ve eserlerini başkasının anlattığı türe ne ad verilir?
Bir başkasının yaşam öyküsünü yazmaya 'biyografi' denir.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Temel Kişinin kendi hayatını birinci kişi ağzından anlattığı metin türü hangisidir?
Kişinin kendi hayatını anlatmasına 'otobiyografi' denir.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Tarih atılarak günü gününe yazılan samimi kişisel notlara ne ad verilir?
Günü gününe tutulan notlara 'günlük' (günce) denir.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Geçmişte yaşanmış önemli olayların yıllar sonra hatırlanarak yazılmasına ne ad verilir?
Geçmişteki anıların sonradan kaleme alınmasına 'anı' (hatıra) denir.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Kahramanları hayvanlar olan ve sonunda ahlaki ders veren manzum türe ne denir?
Hayvanların konuşturulduğu ibret verici metinlere 'fabl' denir.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Tekerlemeyle başlayan, olağanüstü olayları ve hayali kahramanları anlatan türe ne denir?
Olağanüstü unsurların ve perilerin yer aldığı kurgusal türe 'masal' denir.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Temel Gezilip görülen yerlerin tarihi ve kültürel güzelliklerini anlatan türe ne denir?
Gezilen mekânları anlatan yazı türüne 'gezi yazısı' denir.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Bir milletin tarihini derinden etkileyen olayları olağanüstü ögelerle anlatan uzun halk anlatılarına ne denir?
Milletlerin köklü efsanevi anlatılarına 'destan' denir.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Gerçek veya gerçeğe uygun olayları kişi, yer ve zamana bağlayarak anlatan kısa türe ne denir?
Gerçekçi olayları anlatan kısa edebi türe 'hikâye' (öykü) denir.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Sahnede canlandırılmak üzere oyuncuların diyaloglarıyla yazılan edebi türe ne denir?
Sahnelenmek için yazılan dramatik türe 'tiyatro' denir.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Makale ile deneme arasındaki en temel FARK aşağıdakilerden hangisidir?
Makale kanıta dayalı nesnel bir yazıdır; deneme ise kanıtsız öznel bir düşünce yazısıdır.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 2 soru daha var — uygulamada çöz →
Bilgilendirici ve hikâye edici metin özellikleri Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.