Bilgilendirici ve hikâye edici metin özellikleri

Bu sayfa MEB 8. sınıf Türkçe müfredatı (T.8.3.30) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.

Ders: Türkçe

Ünite: Metin Türleri

Soru Ağırlığı: 1 Soru

Örnek Soru: 8 Çözümlü Soru

Kazanım Özeti ve Temel Kurallar

2 Kart

Çözüm Stratejisi Temel Kazanım

Hikâye Edici Metinlerde Yapı Unsuru Arama

Bir metnin hikâye edici olup olmadığını anlamak için olay, kişi, yer ve zaman unsurlarının bulunup bulunmadığına bakmalısın. Metinde kurgusal bir olay akışı, kişi kadrosu ve kronolojik bir zaman dizilimi varsa metin hikâye edicidir. Okurken karakterlerin eylemlerine ve olayın gelişimine odaklanarak kurgu unsurlarını tespit etmelisin.

Örnek Uygulama

'Ahmet, o sabah eski ahşap kapıyı yavaşça açtı.' ifadesindeki Ahmet (kişi), sabah (zaman) ve kapıyı açması (olay) kurgusal bir anlatım ipucudur.

Sık Yapılan Hata

Metinde geçen bir bilgi cümlesine odaklanıp kurgusal olay akışını gözden kaçırarak metni bilgilendirici sanmak.

#hikaye edici metin#kurgu#olay örgüsü#kişi#zaman

Çözüm Stratejisi

Bilgilendirici Metinlerde Nesnel Dil ve Amaç Tespiti

Bilgilendirici metinlerde yazarın amacı bir konuda bilgi vermek, öğretmek veya açıklama yapmaktır. Bu tür metinleri okurken nesnel ifadelere, tanım cümlelerine ve sayısal verilere odaklanmalısın. Olay akışı ve kurgusal karakter içermeyen, tanım ve açıklama odaklı paragraf yapısı metnin bilgilendirici olduğunu gösterir.

Örnek Uygulama

'Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak besin üretmesidir.' cümlesindeki nesnel tanım ve terimler metnin bilgilendirici olduğunu gösterir.

Sık Yapılan Hata

Bilgilendirici metinde kullanılan örneklendirici kısa hikâyemsi durumları ana olay sanarak metnin türünü karıştırmak.

#bilgilendirici metin#nesnellik#tanımlama#açıklama#bilgi verme

Çözümlü Örnek Sorular

Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 8 adet yeni nesil ve temel soru. Şıkkı işaretleyip adım adım çözümü inceleyebilirsiniz.

Soru 1 ⌨️ A, B, C, D

Temel

Yazarın kişisel görüşlerini kanıtlama kaygısı olmadan samimi bir üslupla yazdığı türe ne denir?

Doğru Yanıt: A

İspat kaygısı gütmeyen, samimi iç döküşlere dayanan türe 'deneme' denir.

Soru 2 ⌨️ A, B, C, D

Temel

Bilimsel bir tezi kanıtlamak amacıyla nesnel ve ciddi bir dille yazılan metin türü hangisidir?

Doğru Yanıt: B

Kanıtlama şartı ve nesnel üslup 'makale' türünün belirleyici özelliğidir.

Soru 3 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Gazetelerde güncel olayları yazarın kişisel bakış açısıyla işleyen kısa köşe yazılarına ne denir?

Doğru Yanıt: C

Gazetelerdeki güncel köşe yazılarına 'fıkra' denir.

Soru 4 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Yazarın karşısında biri varmış gibi soru-cevaplarla okuyucuyla sohbet ettiği metin türü nedir?

Doğru Yanıt: D

Okurla konuşuyormuş gibi yazılan samimi türe 'söyleşi' (sohbet) denir.

Soru 5 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Tanınmış bir kişinin hayatını ve eserlerini başkasının anlattığı türe ne ad verilir?

Doğru Yanıt: A

Bir başkasının yaşam öyküsünü yazmaya 'biyografi' denir.

Soru 6 ⌨️ A, B, C, D

Temel

Kişinin kendi hayatını birinci kişi ağzından anlattığı metin türü hangisidir?

Doğru Yanıt: B

Kişinin kendi hayatını anlatmasına 'otobiyografi' denir.

Soru 7 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Tarih atılarak günü gününe yazılan samimi kişisel notlara ne ad verilir?

Doğru Yanıt: C

Günü gününe tutulan notlara 'günlük' (günce) denir.

Soru 8 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

Geçmişte yaşanmış önemli olayların yıllar sonra hatırlanarak yazılmasına ne ad verilir?

Doğru Yanıt: D

Geçmişteki anıların sonradan kaleme alınmasına 'anı' (hatıra) denir.

LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler

Rehber

LGS Hazırlık Rehberi: 8. Sınıfta Netleri Artıran Aralıklı Tekrar Yöntemi

LGS'de başarılı olmanın sırrı binlerce soru çözmek değil, yapılan hataları doğru zamanda tekrar etmektir. İşte bilimsel aralıklı tekrar ve kazanım merdiveni modeli.

Rehberi Oku → Rehber

Çocuğum Ders Çalışmıyor: 8. Sınıf Velileri İçin Motivasyon ve Takip Rehberi

LGS döneminde çocuğunuzun ders çalışma isteksizliğini aşmanın yolları. Baskı kurmadan, veri ve kazanım odaklı takip yöntemleri.

Rehberi Oku →