Anlama ve yapıya dayalı bozukluklar

Bu sayfa MEB 8. sınıf Türkçe müfredatı (T.8.4.20) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.

Ders: Türkçe

Ünite: Anlatım Bozuklukları

Soru Ağırlığı: 1 Soru

Örnek Soru: 8 Çözümlü Soru

Kazanım Özeti ve Temel Kurallar

2 Kart

Çözüm Stratejisi Temel Kazanım

Anlama Dayalı Bozuklukları Tespit Etme

Cümlede aynı anlama gelen sözcüklerin bir arada kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek için eş anlamlı kelimeleri ara. Mantık hatalarını ve çelişen ifadeleri bulmak için kesinlik ve olasılık belirten sözcüklere dikkat et. Yanlış yerde kullanılan kelimeleri belirlemek için ise sıfatların ve zarfların cümledeki konumunu incele.

Örnek Uygulama

'Şüphesiz bu olayı o yapmış olmalı.' cümlesinde 'şüphesiz' kesinlik, 'olmalı' ihtimal bildirdiği için çelişmektedir.

Sık Yapılan Hata

Sözcüğün yanlış anlamda kullanımını deyim yanlışlığı veya yazım hatası ile karıştırmak.

#anlama dayalı#gereksiz sözcük#çelişen sözcükler#sözcüğün yanlış anlamı#mantık hatası

Çözüm Stratejisi

Yapıya Dayalı Bozuklukları Tespit Etme

Sıralı ve bağlı cümlelerde ortak kullanılan ögelerin ikinci cümleye uyup uymadığını ögelerine ayırarak denetle. İnsan dışı varlıklar çoğul özne olduğunda yüklemin tekil olması gerektiğini hatırla. Bağlaçlarla bağlanan fiilimsilerde ve yüklemlerde ek veya çatı uyumsuzluğu olup olmadığını kontrol et.

Örnek Uygulama

'Kitaplara özen gösterir, gözü gibi korurdu.' cümlesinde ikinci cümleye 'onları' nesnesi getirilmelidir.

Sık Yapılan Hata

Sıralı cümlelerde ortak kullanılan ögenin ikinci cümleye uymadığını fark etmeyip öge eksikliğini kaçırmak.

#yapıya dayalı#öge eksikliği#özne yüklem uyumu#çatı uyumsuzluğu#ek fiil eksikliği

Çözümlü Örnek Sorular

Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 8 adet yeni nesil ve temel soru. Şıkkı işaretleyip adım adım çözümü inceleyebilirsiniz.

Soru 1 ⌨️ A, B, C, D

Yeni Nesil (Zor)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımı vardır?

Doğru Yanıt: A

"Aşağıya doğru inmek" ifadesinde "aşağıya" gereksizdir; "inmek" zaten aşağıya doğru olur. Bu bir anlatım bozukluğudur.

Soru 2 ⌨️ A, B, C, D

Temel

'Bu kadar varlıklı ve zengin bir ailenin çocuğu olduğunu bilmiyordum.' cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni nedir?

Doğru Yanıt: C

'Varlıklı' ve 'zengin' eş anlamlıdır; ikisinin bir arada kullanılması gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğudur.

Soru 3 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

'Bu ilaç hastalığın daha da ilerlemesini sağladı.' cümlesindeki anlatım bozukluğu nasıl düzeltilir?

Doğru Yanıt: D

'Sağlamak' olumlu sonuçlar için kullanılır; hastalığın ilerlemesi olumsuz olduğundan 'neden oldu' denmelidir (Sözcüğün yanlış anlamda kullanımı).

Soru 4 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

'Kardeşim okula hiç gitmez, sürekli evde otururdu.' cümlesindeki anlatım bozukluğu hangi öge eksikliğidir?

Doğru Yanıt: A

'Kardeşim' öznesi her iki yükleme de tam uygundur; cümlede bozukluk yoktur.

Soru 5 ⌨️ A, B, C, D

Yeni Nesil (Zor)

'Çok güneşte kaldığı için başı ağrıdı.' cümlesindeki bozukluğun sebebi nedir?

Doğru Yanıt: B

'Çok güneş' değil, 'Güneşte çok kaldığı için' denmelidir (Sözcüğün yanlış yerde kullanımı).

Soru 6 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

'Şüphesiz bu maçı kazanabilirler.' cümlesindeki anlatım bozukluğu nedir?

Doğru Yanıt: C

'Şüphesiz' kesinlik, '-ebilirler' ihtimal bildirir; iki çelişen ifade bir arada bulunamaz.

Soru 7 ⌨️ A, B, C, D

Orta Seviye

'Bırakın yürümeyi, koşamaz bile.' cümlesindeki mantık hatası nasıl düzeltilir?

Doğru Yanıt: D

Zor olan eylem (koşmak) önce, kolay olan (yürümek) sonra söylenmelidir (Mantık ve sıralama hatası).

Soru 8 ⌨️ A, B, C, D

Yeni Nesil (Zor)

'Kardeşini sinemaya götürdü, hediyeler aldı.' cümlesindeki ikinci cümleye hangi öge getirilmelidir?

Doğru Yanıt: A

Kime aldı? 'Ona' (Kardeşine) dolaylı tümleci eklenmezse nesne karmaşası ve dolaylı tümleç eksikliği oluşur.

LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler

Rehber

LGS Hazırlık Rehberi: 8. Sınıfta Netleri Artıran Aralıklı Tekrar Yöntemi

LGS'de başarılı olmanın sırrı binlerce soru çözmek değil, yapılan hataları doğru zamanda tekrar etmektir. İşte bilimsel aralıklı tekrar ve kazanım merdiveni modeli.

Rehberi Oku → Rehber

Çocuğum Ders Çalışmıyor: 8. Sınıf Velileri İçin Motivasyon ve Takip Rehberi

LGS döneminde çocuğunuzun ders çalışma isteksizliğini aşmanın yolları. Baskı kurmadan, veri ve kazanım odaklı takip yöntemleri.

Rehberi Oku →