Mevsimlerin oluşumu
Bu sayfa MEB 8. sınıf Fen Bilimleri müfredatı (F.8.1.1.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kavram Bilgisi Temel Kazanım
Mevsimlerin Oluşum Nedenleri
Mevsimlerin oluşmasında Dünya'nın 23° 27'lik eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki yıllık dolanma hareketi birlikte etkilidir. Eksen eğikliği sayesinde yıl boyunca Güneş ışınlarının bir bölgeye geliş açısı değişir. Işınların dik geldiği yarım kürede yaz, eğik geldiği yarım kürede kış mevsimi yaşanır. Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının mevsimlerin oluşumuyla doğrudan bir ilgisi yoktur.
Örnek Uygulama
Ocak ayında Dünya Güneş'e en yakın konumdayken Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi yaşanır.
Sık Yapılan Hata
Dünya'nın Güneş'e yakınlaşıp uzaklaşmasının mevsimleri oluşturduğunu düşünmek en yaygın hatadır.
#eksen eğikliği#dolanma hareketi#güneş ışınları#gelme açısı#mevsimler
Kavram Bilgisi
Işığın Gelme Açısı ve Gölge Boyu
Güneş ışınlarının dik veya dika yakın açıyla geldiği yüzeylerde birim alana düşen ısı enerjisi fazla olur ve sıcaklık artar. Eğik açıyla geldiğinde ise enerji daha geniş bir alana yayılır ve sıcaklık artışı az olur. Işınların dik geldiği öğle vakitlerinde gölge boyu en kısa veya sıfır, eğik geldiği vakitlerde ise en uzundur.
Örnek Uygulama
21 Haziran'da Yengeç Dönencesi'ne öğle vakti Güneş ışınları dik geldiği için gölge boyu sıfır olur.
Sık Yapılan Hata
Güneş ışınlarının gelme açısı küçüldükçe sıcaklığın artacağını sanmak. Açı büyüdükçe ışınlar dikleşir ve sıcaklık artar.
#gelme açısı#gölge boyu#birim alan#ısı enerjisi#dönence
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 41
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Temel Dünya'da mevsimlerin oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Mevsimler uzaklıktan değil, eksen eğikliği ve dolanmadan kaynaklanır.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir merceğe paralel olarak gelen ışık ışınları, mercekten geçtikten sonra tek bir noktada toplanmaktadır.
Buna göre bu mercek, aşağıdakilerden hangisinde kullanılan mercekle aynı türdendir?
Işığı bir noktada toplayan mercek yakınsaktır; büyüteç de yakınsak mercektir.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir öğrenci, yüksek sesle çalan hoparlörün yanındaki masada duran boş bardağın titreştiğini fark ediyor.
Öğrenci bu olayı;
I. Ses dalgaları enerji taşır.
II. Ses enerjisi başka enerji türlerine dönüşebilir.
III. Sesin sürati boşlukta en yüksektir.
yargılarından hangileri ile açıklayabilir?
Ses boşlukta yayılamaz; III yanlıştır. Titreşim, sesin enerji taşıyıp dönüşmesiyle açıklanır.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir ülkedeki üç ayrı ilde geçmişte büyük can kaybına yol açan depremler yaşanmıştır. Yapılan incelemede bu üç ilin de aktif fay hatları üzerinde yer aldığı belirlenmiştir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Verilen bilgi yalnızca fay hattı ile deprem riski arasındaki ilişkiyi destekler.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Ekvator çevresinde mevsimler arası sıcaklık farkının az olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Ekvator bölgesine Güneş ışınları yıl boyunca daima dik ve dike yakın büyük açılarla ulaştığı için birim yüzeye düşen enerji sabite yakındır ve sıcaklık farkı azdır.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Kuzey Yarım Küre'de 21 Haziran'da (en uzun gündüz) hangi mevsim başlar?
21 Haziran, Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin başlangıcıdır ve en uzun gündüz yaşanır.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Temel Kuzey Yarım Küre'de 21 Aralık'ta (en kısa gündüz) hangi mevsim başlar?
21 Aralık, Kuzey Yarım Küre'de kış mevsiminin başlangıcıdır ve yılın en kısa gündüzü yaşanır.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Kuzey Yarım Küre'de 21 Haziran'da (yılın en uzun gündüzü) hangi mevsim başlar?
21 Haziran, Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin başlangıcıdır ve yılın en uzun gündüzü yaşanır.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aynı anda, Kuzey Yarım Küre'de gündüzler uzarken Güney Yarım Küre'de gündüzler kısalır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Dünya'nın ekseni eğik olduğundan iki yarım küre Güneş ışınlarını farklı açılarla alır; bu yüzden gündüz süreleri ve mevsimler ters işler.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Mevsimlerin oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Mevsimlerin oluşumu; Dünya'nın 23° 27'lik eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki yıllık dolanma hareketinin birleşimiyle ışınların geliş açısının değişmesi sonucu gerçekleşir.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Kuzey Yarım Küre'de 21 Aralık'ta gündüzler yılın en kısa süresinde yaşanır. Buna göre bu tarihte Kuzey Yarım Küre'de hangi mevsim başlar?
21 Aralık, Kuzey Yarım Küre'de en kısa gündüzün yaşandığı ve kış mevsiminin başladığı tarihtir.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Mevsimlerin oluşumunda Dünya'nın hareketiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Mevsimler, Dünya'nın dönme ekseninin 23° 27' eğik olması ve Dünya'nın Güneş çevresinde eliptik yörüngede yıllık dolanım yapması sonucunda oluşur.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Mevsimlerin oluşumunda en etkili olan iki faktör aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
Mevsimler, Dünya'nın eksen eğikliği ve Güneş çevresinde dolanması sonucu ışınların geliş açısının değişmesiyle oluşur.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Güneş ışınlarının bir bölgeye dik gelmesi o bölgede nasıl bir etki yapar?
Güneş ışınları dik ve dike yakın açılarla geldiğinde birim yüzeye düşen ışık ve ısı enerjisi miktarı artar; bu da bölgedeki sıcaklığın yükselmesine neden olur.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Kuzey Yarım Küre kış mevsimini yaşarken Güney Yarım Küre hangi mevsimi yaşar?
İki yarım kürede mevsimler zıttır; kuzeyde kış iken güneyde yaz yaşanır.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 26 soru daha var — uygulamada çöz →
Mevsimlerin oluşumu Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.