Mutasyon, modifikasyon, adaptasyon
Bu sayfa MEB 8. sınıf Fen Bilimleri müfredatı (F.8.2.3.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kavram Bilgisi Temel Kazanım
Mutasyon ve Modifikasyon Farkı
Mutasyon, DNA diziliminde veya yapısında meydana gelen değişimlerdir ve üreme hücrelerinde gerçekleşirse kalıtsaldır. Modifikasyon ise çevre etkisiyle sadece genlerin işleyişinin değişmesidir; DNA yapısı bozulmaz ve sonraki nesillere aktarılmaz.
Örnek Uygulama
Çuha çiçeğinin sıcaklığa göre farklı renk açması modifikasyon, Van kedisinin gözlerinin farklı renkte olması mutasyondur.
Sık Yapılan Hata
Gen yapısının değişimi (mutasyon) ile gen işleyişinin değişimini (modifikasyon) karıştırmak.
#mutasyon#modifikasyon#gen yapısı#gen işleyişi#kalıtsallık
Kavram Bilgisi
Adaptasyon ve Doğal Seçilim
Adaptasyon, bir canlının belirli bir çevrede yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerin tümüdür. Tür içi çeşitliliğe (varyasyon) katkı sağlar. Çevreye uyum sağlayamayan canlıların yok olması ise doğal seçilimdi.
Örnek Uygulama
Kutup ayılarının beyaz posta ve geniş ayak tabanlarına sahip olması yaşama şansını artıran bir adaptasyondur.
Sık Yapılan Hata
Adaptasyonların kısa sürede oluştuğunu veya modifikasyon gibi kalıtsal olmadığını düşünmek.
#adaptasyon#doğal seçilim#varyasyon#yaşama şansı#kalıtsal uyum
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 153
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdakilerden hangisi kalıtsal bir özelliğe örnektir?
Göz rengi, kan grubu veya saç şekli gibi özellikler genlerle nesilden nesile aktarılan "kalıtsal özellikler"dir. Çocuğun göz rengini anne veya babasından alması kalıtıma örnektir.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdakilerden hangisi kalıtsal olmayan (modifikasyon) bir değişime örnektir?
Çevre şartlarının (ışık, sıcaklık, beslenme vb.) etkisiyle canlıların dış görünüşünde (fenotipinde) meydana gelen ve genlerin yapısını değil işleyişini değiştiren kalıtsal olmayan değişikliklere modifikasyon denir. Bol ışıkta bitkinin daha çok klorofil sentezleyip yeşil olması modifikasyondur.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye DNA'da meydana gelen ve sonraki nesle aktarılabilen kalıtsal değişikliklere ne ad verilir?
Mutasyon, DNA'daki kalıtsal değişikliktir ve döllere aktarılabilir. Modifikasyon ise kalıtsal değildir.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Güneşte fazla kalan bir kişinin teninin bronzlaşması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Çevre etkisiyle oluşan, kalıtsal olmayan ve sonraki nesle aktarılmayan değişiklikler modifikasyondur.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Devenin çölde uzun süre susuz kalabilecek yapıda olması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Canlının yaşadığı çevreye uyum sağlayan kalıtsal özellikler adaptasyondur (çevreye uyum).
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdakilerden hangisi mutasyona neden olabilen bir etkendir?
DNA'nın genetik yapısında bozulmaya (mutasyon) yol açan etkenler; X ışınları, UV ve gama radyasyonu ile zararlı kimyasal maddelerdir.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Akraba evliliklerinde çekinik genlerle taşınan kalıtsal hastalıkların görülme olasılığının artmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Akrabalar ortak atadan geldikleri için aynı çekinik hastalık genlerini (heterozigot taşıyıcı) taşıma ihtimalleri yüksektir; bu iki genin bir araya gelmesiyle (homozigot çekinik) hastalık ortaya çıkar.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir kelebek türünün, yaşadığı ortamın rengine benzeyerek düşmanlarından korunması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Canlının çevresine uyum sağlayarak hayatta kalmasını kolaylaştıran kalıtsal özellikler adaptasyondur.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bol güneş alan ortamda yetişen bir bitkinin, gölgede yetişene göre daha koyu yeşil olması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Çevre koşullarının etkisiyle oluşan, kalıtsal olmayan ve sonraki nesle aktarılmayan değişiklikler modifikasyondur.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Kutup ayısının beyaz ve kalın kürke sahip olması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Soğuk ortama uyum sağlayan bu kalıtsal özellikler adaptasyondur; canlının hayatta kalmasını kolaylaştırır.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Mutasyon ile modifikasyon arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Mutasyon DNA'nın nükleotit dizilimindeki kalıcı değişimdir (üreme hücresinde ise kalıtsaldır); modifikasyon ise çevre etkisiyle genin işleyişinin değişmesidir ve kalıtsal değildir.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Devenin ayaklarının geniş ve yastıkçıklı olması çölde nasıl bir yarar sağlar?
Ayak taban alanının geniş olması katı basıncını azaltır (P = G/S); böylece devenin ağır gövdesi kum zemin içine batmadan rahatça yürüyebilir.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Akraba evliliklerinde çekinik genlerle taşınan kalıtsal hastalıkların görülme olasılığı neden artar?
Akrabalar genetik olarak yakın oldukları için aynı çekinik hastalık genini taşıma ihtimalleri yüksektir; bu iki çekinik genin döllenmede bir araya gelmesi (homozigot) hastalığı ortaya çıkarır.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdakilerden hangisi mutasyona yol açan etkenlerden (mutajen) biridir?
Radyasyon ve bazı kimyasallar DNA'da kalıcı değişikliklere (mutasyon) neden olan mutajenlerdir.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Çöl bitkisi olan kaktüsün yapraklarının diken şeklinde olması ve gövdesinde su depolaması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Kaktüsün su kaybını azaltan bu kalıtsal özellikleri, kurak ortama uyum sağladığı adaptasyonlardır.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 138 soru daha var — uygulamada çöz →
Mutasyon, modifikasyon, adaptasyon Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.