DNA yapısı ve kendini eşlemesi
Bu sayfa MEB 8. sınıf Fen Bilimleri müfredatı (F.8.2.1.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kavram Bilgisi Temel Kazanım
DNA'nın Yapısı ve Karmaşıklık Sıralaması
DNA çift zincirli ve sarmal yapılıdır. Hücredeki kalıtsal yapılar büyükten küçüğe Kromozom, DNA, Gen ve Nükleotid (KeDiGenİ) şeklinde sıralanır. DNA'nın yapı birimi nükleotid, görev birimi gendir. Bir nükleotid; fosfat, deoksiriboz şekeri ve organik bazdan oluşur. Nükleotidler taşıdıkları organik baza göre adlandırılır ve A karşısına T, G karşısına C gelir.
Örnek Uygulama
Adenin organik bazı içeren nükleotid Adenin Nükleotidi olarak adlandırılır.
Sık Yapılan Hata
Nükleotidin yapı birimi, genin ise görev birimi olduğunu karıştırmak veya şeker ile fosfatın tüm nükleotidlerde ortak bulunduğunu unutmak.
#DNA#nükleotid#gen#kromozom#deoksiriboz
Kavram Bilgisi
DNA'nın Kendini Eşlemesi
DNA eşlenirken çift zincir fermuar gibi açılır. Sitoplazmadaki serbest nükleotidler çekirdeğe girerek açılan zincirlerdeki uygun bazların karşısına geçer (A-T, G-C). Eşlenme sonunda başlangıçtakiyle birebir aynı iki DNA oluşur. Karşılıklı iki zinciri de boş olan hatalar onarılamazken, tek zincirdeki eksik nükleotid hataları onarılabilir.
Örnek Uygulama
Eşlenme sürecinde sitoplazmadaki nükleotid miktarı azalırken çekirdekteki artar.
Sık Yapılan Hata
Karşılıklı iki zincirin de boş olduğu durumlarda DNA hatasının onarılamayacağını unutup tüm hataların düzeltilebileceğini sanmak.
#DNA eşlenmesi#sitoplazma#çekirdek#nükleotid#onarım
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 143
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir DNA molekülünün bir ipliğinde 200 adet Adenin (A) nükleotidi bulunmaktadır. Baz eşleşmesi kuralına göre bu ipliğin karşısındaki ipliğinde kaç adet Timin (T) nükleotidi bulunur?
A yalnızca T ile eşleşir; karşı iplikte 200 adet Timin bulunur.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir DNA molekülünün bir ipliğinde 150 adet Adenin (A) nükleotidi bulunmaktadır. Baz eşleşmesi kuralına göre bu ipliğin karşısındaki ipliğinde kaç adet Timin (T) nükleotidi bulunur?
A yalnızca T ile eşleşir; karşı iplikte 150 adet Timin bulunur.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir DNA molekülünün bir ipliğinde 120 adet Adenin (A) nükleotidi bulunmaktadır. Baz eşleşmesi kuralına göre bu ipliğin karşısındaki ipliğinde kaç adet Timin (T) nükleotidi bulunur?
A yalnızca T ile eşleşir; karşı iplikte 120 adet Timin bulunur.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir DNA molekülünün bir ipliğinde 250 adet Adenin (A) nükleotidi bulunmaktadır. Baz eşleşmesi kuralına göre bu ipliğin karşısındaki ipliğinde kaç adet Timin (T) nükleotidi bulunur?
A yalnızca T ile eşleşir; karşı iplikte 250 adet Timin bulunur.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye DNA ve gen kavramlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
DNA, hücrenin tüm yönetici ve kalıtsal bilgilerini taşıyan çift zincirli dev moleküldür; gen ise DNA'nın belirli kalıtsal özellikleri kodlayan görev birimidir. Gen ile DNA tamamen aynı şey değildir (Gen, DNA'nın bir parçasıdır).
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir DNA nükleotidi aşağıdaki yapılardan hangilerinden oluşur?
DNA'nın en küçük yapı birimi olan nükleotit; bir fosfat grubu, 5 karbonlu bir deoksiriboz şekeri ve bir organik bazın (A, T, G, C) birleşmesiyle oluşur.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye DNA'da Adenin (A) bazının karşısına daima hangi baz gelir?
DNA'da baz eşleşmesi kuralı: Adenin-Timin (A-T), Guanin-Sitozin (G-C). Adenin karşısına Timin gelir.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Temel Canlıların kalıtsal bilgisini taşıyan ve genleri üzerinde bulunduran molekül aşağıdakilerden hangisidir?
Kalıtsal bilgiyi taşıyan molekül DNA'dır. Genler, DNA molekülü üzerinde yer alan anlamlı bölümlerdir.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye DNA'da Guanin (G) bazının karşısına daima hangi baz gelir?
DNA'daki baz eşleşmesi kuralına göre Guanin daima Sitozin ile eşleşir (G-C).
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir DNA zincirinde 30 tane Adenin (A) bazı varsa, karşı zincirde kaç tane Timin (T) bazı bulunur?
Adenin daima Timin ile eşleştiğinden 30 Adenin'in karşısında 30 Timin bulunur.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir DNA nükleotidi neye göre adlandırılır?
Nükleotitlerdeki şeker ve fosfat aynıdır; farklı olan organik bazdır. Bu yüzden nükleotit, içerdiği organik baza göre adlandırılır.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Gen kavramı aşağıdakilerden hangisiyle doğru açıklanır?
Gen; DNA üzerinde yer alan, göz rengi, saç şekli gibi belirli bir kalıtsal özelliğin şifresini taşıyan anlamlı görev birimidir.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye İnsanın vücut (üreme dışı) hücrelerinde kaç kromozom bulunur?
İnsanın vücut hücrelerinde 23 çift, yani toplam 46 kromozom bulunur.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye DNA'nın yapı birimi (yapı taşı) aşağıdakilerden hangisidir?
DNA, nükleotit adı verilen birimlerin birbirine bağlanmasıyla oluşur. Her nükleotit şeker, fosfat ve organik bazdan meydana gelir.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) DNA'da adenin (A) bazı karşısında daima hangi baz bulunur?
DNA'da bazlar belirli kurala göre eşleşir: adenin (A) daima timin (T) ile, guanin (G) daima sitozin (C) ile eşleşir.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 128 soru daha var — uygulamada çöz →
DNA yapısı ve kendini eşlemesi Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.