Katı basıncı
Bu sayfa MEB 8. sınıf Fen Bilimleri müfredatı (F.8.3.1.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 1 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kural & Formül Temel Kazanım
Katı Basıncını Etkileyen Değişkenler
Katıların zemine yaptığı basınç, uyguladıkları dik kuvvet yani ağırlık ile doğru, temas eden yüzey alanı ile ters orantılıdır. Ağırlık arttıkça basınç artar, yüzey alanı büyüdükçe basınç azalır.
Formül / Bağıntı
Örnek Uygulama
60 N ağırlığındaki bir kutu 2 m² yüzeye konulduğunda yaptığı basınç P = 60 / 2 = 30 Pa olur.
Sık Yapılan Hata
Cismin duruş şekli değiştiğinde ağırlığının ve dolayısıyla zemine uyguladığı kuvvetin de değiştiğini zannetmek.
#katı basıncı#ağırlık#yüzey alanı#pascal#dik kuvvet
Kural & Formül
Katılarda Kuvvet ve Basınç İletimi
Katı maddeler üzerlerine uygulanan dik kuvveti aynı yönde ve aynı büyüklükte iletirler. Ancak kuvvetin uygulandığı ve iletildiği yüzey alanları farklıysa oluşan basınçlar da farklı olur.
Formül / Bağıntı
Örnek Uygulama
Raptiyenin geniş başına uygulanan F kuvveti sivri uca aynen F olarak iletilir ancak sivri uçtaki basınç daha büyüktür.
Sık Yapılan Hata
Katıların kuvvet gibi basıncı da hiç değiştirmeden aynen ilettiğini düşünmek.
#kuvvet iletimi#basınç iletimi#raptiye#katı maddeler
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 110
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Bir traktörün lastiklerinin geniş yapılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Lastik yüzey alanı (S) büyütüldüğünde toprağa uygulanan katı basıncı (P = G/S) azalır; böylece ağır traktörün yumuşak ve çamurlu toprağa batması önlenir.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Ağırlığı sabit olan bir katı cismin zemine yaptığı basıncı artırmak için yüzey alanı nasıl değiştirilmelidir?
Katı basıncı P = F/A ile bulunur. Kuvvet sabitken yüzey alanı (A) küçülürse basınç (P) artar.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Karda yürürken batmamak için geniş yüzeyli kar ayakkabısı kullanılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Yüzey alanı artınca aynı ağırlığın oluşturduğu basınç azalır; böylece kişi kara batmaz.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Ağırlığı 100 N olan bir cisim, zemine 2 m² lik yüzeyle temas etmektedir. Cismin zemine yaptığı basınç kaç Pa'dır?
Basınç P = F/A = 100/2 = 50 Pa (N/m²).
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir cismin ağırlığı 200 N, zeminle temas yüzeyi 4 m² ise zemine yaptığı basınç kaç Pa'dır?
Basınç P = F/A = 200/4 = 50 Pa'dır.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bıçağın keskin (ince) tarafıyla kesme işleminin daha kolay olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Katı basıncı formülü P = F/S'dir. Bıçağın keskin tarafında temas alanı (S) küçüldüğünden uygulanan kuvvet daha büyük basınç (P) oluşturur ve kesmeyi kolaylaştırır.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Bir cismin ağırlığı sabittir. Bu cismin geniş yüzeyi yerine dar yüzeyi üzerine konulduğunda zemine yaptığı basınç nasıl değişir?
Basınç P = F/A ile bulunur. Yüzey alanı (A) küçüldüğünde, kuvvet sabitken basınç (P) artar.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Temel Basıncın birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Basınç, birim yüzeye düşen kuvvet olduğundan birimi Pascal (Pa = N/m²) 'dır.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Ağırlığı 300 N olan bir cisim, zeminle 6 m² lik yüzeyle temas ediyor. Cismin zemine yaptığı basınç kaç Pa'dır?
Basınç P = F/A = 300/6 = 50 Pa'dır.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir bıçağın ağzının ince (keskin) olması kesmeyi nasıl kolaylaştırır?
Katı basıncı P = F/S bağıntısıyla hesaplanır. Bıçağın ağzı bilendiğinde yüzey alanı (S) küçülür, bu da aynı kuvvetle çok daha büyük basınç (P) oluşturup kesmeyi kolaylaştırır.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Ağırlığı 240 N olan bir tuğla, farklı yüzeyleri üzerine konabiliyor. En küçük basıncı hangi durumda yapar?
P = F/A'dır. Ağırlık sabitken temas yüzeyi (A) büyüdükçe basınç küçülür; en geniş yüzey en küçük basıncı verir.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Yeni Nesil (Zor) Yüzey alanı 0,5 m² olan bir cismin zemine yaptığı basınç 200 Pa'dır. Cismin ağırlığı kaç N'dur?
P = F/A ise F = P × A = 200 × 0,5 = 100 N.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Karlı zeminde yürürken kar ayakkabısı (geniş taban) kullanmak neyi sağlar?
Kar ayakkabısının geniş tabanı temas alanını (S) artırarak zemine uygulanan katı basıncını (P = G/S) düşürür ve karda batmayı engeller.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Katı basıncı için aşağıdaki bağıntılardan hangisi doğrudur?
Katı basıncı, dik uygulanan kuvvetin temas yüzeyine oranıdır: P = F/A.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Ağırlığı sabit bir cismin yere yaptığı basıncı azaltmak için ne yapılmalıdır?
Kuvvet sabitken yüzey alanı büyütülürse basınç azalır (P = F/A).
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 95 soru daha var — uygulamada çöz →
Katı basıncı Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.