Kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık
Bu sayfa MEB 8. sınıf Fen Bilimleri müfredatı (F.8.5.1.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kural & Formül Temel Kazanım
Basit Makinelerde İş ve Denge İlkesi
Basit makinelerde işten veya enerjiden kazanç sağlanamaz. Sürtünmesiz sistemlerde yapılan iş sabittir. Kuvvetten kazanç sağlandığı oranda yoldan kayıp verilir. Kaldıraç ve çıkrık gibi sistemlerde desteğe veya dönme eksenine olan uzaklık yani kuvvet kolu arttıkça uygulanması gereken kuvvet azalır.
Formül / Bağıntı
Örnek Uygulama
100 N yükü 2 m kuvvet kolu ve 1 m yük kolu olan kaldıraçta dengelemek için: F · 2 = 100 · 1 ise F = 50 N bulunur.
Sık Yapılan Hata
Kuvvetten kazanç sağlandığında yapılan işin veya harcanan enerjinin de azaldığını düşünmek.
#basit makineler#kuvvet kazancı#yol kaybı#kaldıraç#iş korunumu
Kural & Formül
Eğik Düzlemde Kuvvet Kazancı ve Bağıntı
Eğik düzlemde her zaman kuvvetten kazanç, yoldan kayıp vardır. Düzlemin boyu uzatıldıkça veya yüksekliği azaltıldıkça eğim azalır ve kuvvet kazancı artar. Yükü çıkarmak için uygulanan kuvvet, yükün ağırlığından daima küçüktür.
Formül / Bağıntı
Örnek Uygulama
60 N yükü 4 m boyunda, 2 m yüksekliğindeki eğik düzlemde çıkarmak için: F · 4 = 60 · 2 bağıntısından F = 30 N bulunur.
Sık Yapılan Hata
Eğik düzlemin yüksekliği arttığında kuvvet kazancının da artacağını sanmak.
#eğik düzlem#kuvvet kazancı#eğim#yükseklik#düzlem boyu
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 288
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 2 m, eğik yüzey uzunluğu 4 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 200 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=200·2/4=100 N.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıda dört cismin ağırlıkları ve yere değen yüzey alanları verilmiştir. Buna göre yere en büyük basıncı yapan cisim hangisidir?
Her cisim için G/A hesaplanır; oranı en büyük olan en çok basınç yapar.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 3 m, eğik yüzey uzunluğu 6 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 120 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=120·3/6=60 N.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 2 m, eğik yüzey uzunluğu 4 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 120 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=120·2/4=60 N.
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir hareketli makara yardımıyla 60 N ağırlığındaki bir yük dengede tutulmak isteniyor. Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre uygulanması gereken kuvvet en az kaç N'dur?
F=60/2=30 N (kuvvetten kazanç, yoldan kayıp).
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 2 m, eğik yüzey uzunluğu 4 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 300 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=300·2/4=150 N.
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir hareketli makara yardımıyla 80 N ağırlığındaki bir yük dengede tutulmak isteniyor. Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre uygulanması gereken kuvvet en az kaç N'dur?
F=80/2=40 N (kuvvetten kazanç, yoldan kayıp).
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 2 m, eğik yüzey uzunluğu 8 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 200 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=200·2/8=50 N.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir hareketli makara yardımıyla 120 N ağırlığındaki bir yük dengede tutulmak isteniyor. Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre uygulanması gereken kuvvet en az kaç N'dur?
F=120/2=60 N (kuvvetten kazanç, yoldan kayıp).
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir hareketli makara yardımıyla 40 N ağırlığındaki bir yük dengede tutulmak isteniyor. Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre uygulanması gereken kuvvet en az kaç N'dur?
F=40/2=20 N (kuvvetten kazanç, yoldan kayıp).
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 3 m, eğik yüzey uzunluğu 9 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 300 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=300·3/9=100 N.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir kaldıraçta destek noktasının solunda, destekten 4 m uzaklıkta 30 N'luk bir yük vardır. Kaldıracın dengede olması için destekten 6 m uzaklıktaki noktaya uygulanması gereken kuvvet kaç N'dur?
30·4=F2·6 → F2=120/6=20 N.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Temel Ağırlığı 80 N olan bir tuğla, yere değen yüzeyinin alanı 20 cm² olacak şekilde duruyor. Buna göre tuğlanın yere yaptığı basınç kaç N/cm²'dir?
Katı basıncı cismin zemine uyguladığı dik kuvvetin (ağırlığının) temas yüzey alanına bölünmesiyle hesaplanır (P = G / S): P=80/20=4 N/cm².
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir kaldıraçta destek noktasının solunda, destekten 3 m uzaklıkta 30 N'luk bir yük vardır. Kaldıracın dengede olması için destekten 6 m uzaklıktaki noktaya uygulanması gereken kuvvet kaç N'dur?
30·3=F2·6 → F2=90/6=15 N.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Yüksekliği 4 m, eğik yüzey uzunluğu 16 m olan sürtünmesiz bir eğik düzlemden 200 N'luk bir yük yukarı çıkarılıyor. Buna göre gerekli en az kuvvet kaç N'dur?
Sürtünmesiz eğik düzlemlerde kuvvet ile yük dengesi Kuvvet × Eğik Yüzey Boyu = Yük × Yükseklik (F · l = P · h) kuralına dayanır: F=200·4/16=50 N.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 273 soru daha var — uygulamada çöz →
Kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.