Çizgi, sütun ve daire grafiği yorumlama/oluşturma
Bu sayfa MEB 8. sınıf Matematik müfredatı (M.8.4.1.1) kazanımı için hazırlanmıştır. LGS sınavında bu konudan ortalama 2 soru çıkmaktadır.
Kazanım Özeti ve Temel Kurallar
2 Kart Kural & Formül Temel Kazanım
Daire Grafiğinde Merkez Açı ve Miktar İlişkisi
Daire grafiğinde bir dilimin temsil ettiği miktar ile merkez açı doğru orantılıdır. Bir verinin tüm veriler içindeki payını bulmak için verinin miktarı toplam miktara oranlanır ve bu oran 360 derece ile çarpılarak merkez açı hesaplanır.
Formül / Bağıntı
Örnek Uygulama
720 kişi arasından 180 kişinin merkez açısı: (180 / 720) · 360° = 90°
Sık Yapılan Hata
Merkez açının değerini doğrudan veri miktarı sanmak veya orantıda toplam miktarı 360 yerine yanlış sayıyla eşleştirmek.
#daire grafiği#merkez açı#oran orantı#veri analizi
Kural & Formül
Daire Grafiğinde Yüzde Hesabı
Daire grafiğinde verilen bir dilimin yüzdelik dilimini bulmak için merkez açı 360'a oranlanır. Tersi durumda, yüzdelik dilimi verilen bir verinin merkez açısını bulmak için %100 oranı 360 dereceye karşılık getirilerek doğru orantı kurulur.
Formül / Bağıntı
Örnek Uygulama
%40'lık bir dilime karşılık gelen merkez açı: (40 · 360) / 100 = 144°
Sık Yapılan Hata
Yüzde değerini doğrudan derece cinsinden açı sanarak orantı kurmadan grafiğe yerleştirmek.
#daire grafiği#yüzde hesabı#merkez açı#grafik dönüştürme
Çözümlü Örnek Sorular 15 / 125
Bu kazanıma ait LGS düzeyinde 15 soru. Şıkkı işaretleyip çözüm açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Soru 1 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir meyve suyu fabrikasına bir günde teslim alınan toplam 3600 kg Portakal, Elma, Vişne ve Şeftali meyvelerinin ağırlıkça dağılımı 1. grafikte (daire grafiği), bu meyvelerden ayıklanan çürük miktarları ise 2. grafikte (sütun grafiği) verilmiştir.
1. Grafik (Daire Grafiği Açısı):
• Portakal: 120°
• Elma: 90°
• Vişne: 60°
• Şeftali: 90°
2. Grafik (Çürük Miktarı kg):
• Portakal: 150 kg
• Elma: 100 kg
• Vişne: 80 kg
• Şeftali: 120 kg
Buna göre, üretime uygun (sağlam) Portakal miktarı, sağlam Şeftali miktarından kaç kg fazladır?
1) Toplam 3600 kg için 1° karşılığı = 3600 / 360 = 10 kg.
2) Başlangıç Portakal = 120 x 10 = 1200 kg.
3) Başlangıç Şeftali = 90 x 10 = 900 kg.
4) Sağlam Portakal = 1200 - 150 = 1050 kg.
5) Sağlam Şeftali = 900 - 120 = 780 kg.
6) Fark = 1050 - 780 = 270 kg.
Soru 2 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Ahmet, Burak, Ceyda, Deniz ve Elif adlı 5 öğrencinin bir ayda çözdükleri soru sayıları sütun grafiğinde renklerle gösterilmiştir.
Sütun yüksekliklerinin gösterdiği değerler: 240, 320, 320, 400, 480'dir.
Öğrencilerle ilgili şu bilgiler verilmektedir:
• Burak ile Elif eşit sayıda soru çözmüştür.
• En çok soruyu Ceyda çözmüştür.
• Ahmet, Deniz'den 160 soru daha az çözmüştür.
Buna göre, Deniz'in çözdüğü soru sayısını gösteren sütun hangi renktedir?
1) Sütunlar: 240 (Sarı), 320 (Mavi), 320 (Yeşil), 400 (Mor), 480 (Kırmızı).
2) Eşit soru çözenler Burak ve Elif = 320 (Mavi ve Yeşil).
3) En çok çözen Ceyda = 480 (Kırmızı).
4) Ahmet ve Deniz için kalan sütunlar 240 ve 400 dür. Fark = 400 - 240 = 160 olduğundan Ahmet = 240 (Sarı), Deniz = 400 (Mor) olur.
5) Deniz'in sütunu Mor renklidir.
Soru 3 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Otonom Metro Hattı verilerine göre bir tesisteki ürünlerin %25'i A, %35'i B, %40'ı C ürünüdür.
Bu veriler daire grafiğinde gösterildiğinde C ürününe karşılık gelen daire diliminin merkez açısı kaç derecedir?
Daire grafiğinin tamamı 360°'dir. %100'ü 360° ise, C ürününün oranı %40 olduğuna göre merkez açısı: Merkez Açı = 360° × (40 / 100) = 360° × 0,4 = 144° olarak hesaplanır.
Soru 4 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki sütun grafiği bir kitapçının haftalık kitap satışını göstermektedir. En çok satış hangi gün yapılmıştır?
Grafikte en yüksek sütun Perşembe gününe aittir (24 kitap).
Soru 5 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki daire grafiği 200 öğrencinin en sevdiği dersi göstermektedir. Matematik dilimi %30 ise kaç öğrenci matematiği seçmiştir?
200 öğrencinin %30'u = 200 · 30/100 = 60 öğrencidir.
Soru 6 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki çizgi grafiği bir bitkinin 4 haftalık boyunu (cm) göstermektedir. Bitki en çok hangi hafta uzamıştır?
Ardışık haftalar arası artış: 2→5 (3), 5→7 (2), 7→12 (5), 12→14 (2). En büyük artış 3. haftadadır (5 cm).
Soru 7 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki sütun grafiği dört takımın attığı gol sayısını göstermektedir. En az gol atan takım hangisidir?
Grafikte en kısa sütun 4 golle D takımına aittir.
Soru 8 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 4, 6, 8 ve 10 sayılarının aritmetik ortalaması kaçtır?
Aritmetik ortalama = (4+6+8+10)/4 = 28/4 = 7.
Soru 9 ⌨️ A, B, C, D
Temel 10, 20 ve 30 sayılarının aritmetik ortalaması kaçtır?
Ortalama = (10+20+30)/3 = 60/3 = 20.
Soru 10 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Aşağıdaki sütun grafiği bir sınıftaki öğrencilerin göz rengini göstermektedir. En çok hangi göz rengi görülmektedir?
Grafikte en yüksek sütun 16 öğrenciyle kahverengiye aittir.
Soru 11 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Bir öğrencinin 5 sınav notunun aritmetik ortalaması 8'dir. Bu 5 notun toplamı kaçtır?
Ortalama = toplam / adet olduğundan toplam = ortalama · adet = 8 · 5 = 40.
Soru 12 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 2, 3, 3, 5, 7 veri grubunun tepe değeri (modu) kaçtır?
Bir veri grubunda en çok tekrar eden değer moddur. 3 iki kez tekrar ettiğinden mod 3'tür.
Soru 13 ⌨️ A, B, C, D
Temel Bir eşkenar üçgenin bir iç açısı kaç derecedir?
Eşkenar üçgenin üç iç açısı eşittir: 180/3 = 60°.
Soru 14 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye 3, 8 ve 12 sayılarından oluşan veri grubunun açıklığı (en büyük ile en küçük değerin farkı) kaçtır?
Açıklık = en büyük - en küçük = 12 - 3 = 9.
Soru 15 ⌨️ A, B, C, D
Orta Seviye Küçükten büyüğe sıralı 2, 4, 6, 8, 10 veri grubunun ortancası (medyanı) kaçtır?
Ortanca, sıralı verinin tam ortasındaki değerdir. 5 verinin ortadakisi (3.) 6'dır.
LGS Çalışma Rehberi ve Tavsiyeler
Rehber
İstanbul'un En İyi 20 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Detaylı İnceleme
İstanbul'un en prestijli ilk 20 lisesi: Galatasaray, İstanbul Erkek, Kabataş, Atatürk Fen, Cağaloğlu, Kadıköy Anadolu ve diğerleri. Yüzdelik dilimler, hazırlık sınıfları ve başarı analizi.
Rehberi Oku → RehberTürkiye'nin En İyi 100 Lisesi: LGS Taban Puanları ve Başarı Rehberi
LGS 2026 tercih ve hazırlık sürecinde Türkiye'nin en yüksek puanlı en iyi 100 lisesi, yüzdelik dilimleri, hazırlık sınıfları ve başarı analizleri.
Rehberi Oku →Bu kazanımda 110 soru daha var — uygulamada çöz →
Çizgi, sütun ve daire grafiği yorumlama/oluşturma Konusunda Tam Net Çıkarın
XHarezmi'de bu kazanıma ait yüzlerce soruyu çözün, yapay zeka koçu ile takıldığınız noktalarda ipucu alın ve aralıklı tekrarla eksiklerinizi kalıcı olarak kapatın.